De bonitatie zou een van de belangrijkste gebeurtenissen moeten zijn in het leven van elke Tsjechoslowaakse Wolfhond. Het gaat niet enkel om de beslissing of de hond ooit voor de fok gebruikt zal worden; het is eveneens een waardevolle bron van informatie die belangrijk is om zicht te krijgen op de richting die we uitgaan met het fokken. Daarom is het belangrijk dat niet enkel honden deelnemen die waarschijnlijk zullen slagen, of honden die men wenst in te zetten voor de fok. Uit statistisch oogpunt is het belangrijk om ook informatie te krijgen over de dieren die duidelijk diskwalificerende fouten hebben of gezondheidsproblemen, zoals ontbrekende tanden of slechte HD-uitslagen.

Tijdens de bonitatiekeuring wordt de vergelijking met de rasstandaard nog nauwkeuriger gemaakt dan tijdens de jeugdkeuring: zowat alle delen van het lichaam worden opgemeten. Hoe meer honden er op deze manier gemeten en geëvalueerd worden, hoe beter we zicht krijgen op de actuele status van de huidige populatie Tsjechoslowaakse Wolfhonden. Wees dus niet bang om met je hond naar de bonitatie te komen, ook al ben je niet van plan om te fokken of denk je dat je hond niet zal slagen.

Waar dien je op voorbereid te zijn? Net zoals bij de jeugdkeuring zal begonnen worden met de controle van de tanden, daarna volgen de teelballen bij de reuen en dan wordt de schofthoogte gemeten. Tot zover is de bonitatie vergelijkbaar met de jeugdkeuring. Tijdens de bonitatie worden er echter nog meer afmetingen genomen. De eerstvolgende is totale lichaamslengte. Deze wordt gemeten met een stevig meetinstrument, van het schoudergewricht tot de bult van de van het bekkenbeen. De hond moet heel rustig blijven staan om deze meting mogelijk te maken. Het belangrijkste is de as van de hond die loopt door de wervelkolom – deze moet recht zijn! Het is duidelijk dat deze lengte korter wordt als de hond gebogen staat. Minder belangrijk hier is de stand van de poten. Hierna wordt met hetzelfde meetinstrument de diepte en de breedte van de borst gemeten (de breedste punten van de borst net achter de schouderbladen) en de breedte van het hoofd (op het breedste punt). Dit zijn allemaal dingen die je thuis eens kan proberen met gelijkaardige meetinstrumenten. Het voornaamste is dat je als eigenaar kalm en geduldig blijft. Het is belangrijk dat je de hond nooit slaat of pijn doet met de meetinstrumenten, ook niet per ongeluk (sommige honden zullen trachten weg te springen van de vreemde objecten en zichzelf op die manier pijn doen, waardoor ze de volgende keer nog meer op hun hoede zijn). Bij een erg gevoelige hond is het aan te raden om de voorbereidingen op tijd te starten en langzaam op te bouwen, te beginnen met korte en zachte aanrakingen van de hond met het meetinstrument. Dit in combinatie met veel aanprijzingen en lekkere beloningen. Daarna de duur van het ‘meten’ beetje bij beetje verlengen.

En dan nu een opsomming van alle lichaamsdelen die met het meetlint gemeten zullen worden: de lengte van de voorste poot naar de elleboog (gemeten vanaf de elleboog tot op de grond, bij een staande hond), lengte van pols (gemeten aan de voorkant, vanaf de pols tot aan de 1e gewrichten van de tenen), de omtrek van de pols, lengte van de dij (van heupgewricht te kniegewricht), lengte van de schacht (vanaf de voorzijde van het been, van het kniegewricht tot het hielgewricht)

En de lengte van het middenvoetsbeen (aan de voorzijde van het been, van de hiel tot de eerste gezamenlijke gewrichten van de tenen), lengte van de kop (vanaf de top van de neus tot aan de verdikking van het bot aan het achterhoofd), lengte van de snuit (van de binnenste ooghoek tot de punt van de neus), lengte van het oor en ten slotte de omtrekmaat van de borst (het breedste punt op de ribben).

Tijdens al deze metingen is het noodzakelijk dat de jury een goede toegankelijkheid heeft tot de op te meten lichaamsdelen. Ook het kalme gedrag van de hond is welkom. Het meten van de omtrek van de pols bij een hond, die absoluut niet wil worden aangeraakt, is bijna onmogelijk om te doen.

Het meetlint is een gemakkelijk werktuig, en als training kan je het zelfs vervangen door een stukje touw. Maar de hond die door zijn eigenaar wordt betast en aangeraakt over het hele lichaam (controle van de oren, ogen, poten, poten afdrogen met een doek, het verwijderen van teken, borstelen), zou geen probleem moeten hebben bij het opmeten met een lintmeter.

Na de metingen volgt de beoordeling van de hond als hij in beweging en als hij onbeweeglijk is. Soms is het nodig, dat de jury tijdens deze beoordeling sommige delen van de hond door aanraking van de hond moet controleren (zeker bij honden met overvloedige beharing), dus ook in dit deel van de bonitatie kan uw hond worden aangeraakt of gemanipuleerd. Wat betreft de presentatie van de hond in statische houding en in beweging, wordt een zeer goede presentatie verwacht, omdat het hier een volwassen hond betreft en geen gekke pup.

Dan is er het laatste deel van de bonitatie, dat gewijd is aan de karaktertest (het karakter wordt ook beoordeeld tijdens de andere onderdelen, maar de eigenlijke karaktertest is van groot belang). De karaktertest bestaat uit twee delen – een test tussen een groep mensen en een test op een vaste plaats.

De wandelproef met de hond tussen groep mensen heeft als doel de reacties van de hond te testen in situaties die vorkomen in het normale leven. Gehoorzaamheid of het lopen aan de leiband worden in dit onderdeel niet beoordeeld.

De eigenaar wandelt met zijn hond aan de leiband de richting van twee personen. Hier stopt hij (de hond mag zitten of blijven staan) en de eigenaar begint te praten met de mensen. Na een tijdje, komen er nog twee andere personen bij en gaan zo staan dat de hond zich in het midden van de groep bevindt. Van de hond wordt vriendelijk of neutraal gedrag verwacht. Agressief of schuw gedrag wordt als een fout beoordeeld. Indien de eigenaar niet zeker is hoe zijn hond zal reageren tegenover de groep mensen (vooral wanneer hij een zeer dominante dier heeft), is het raadzaam de hond muilkorven. Het is altijd beter om dit onderdeel af te leggen met een muilkorf, dan een van de helpers te verwonden. Goed gesocialiseerde honden die het gewoon zijn te wandelen tussen de mensen, zouden bij dit onderdeel van de test normaal gezien geen enkel probleem mogen hebben. Natuurlijk kan je op dit onderdeel trainen (maar de auteur is ervan overtuigd dat gewoon wandelen met de hond tussen de mensen in de stad, de beste opleiding is).

Het volgende deel van de karaktertest gebeurt op een vaste plaats. Op de aangewezen plaats, is de hond is vastgemaakt (zonder muilkorf). De eigenaar blijft bij de hond en kan hem belonen of steunen. Op een redelijke afstand van de vastgemaakte hond, zal een lokker met beschermende kledij op een normaal tempo komen aanwandelen en proberen op een vriendelijke manier contact te zoeken met de hond. De lokker vertrekt weer om dan op bevel van de jury terug te keren naar de hond, naar hem te lopen al roepende zo opvallend mogelijk net alsof hij haat aanvallen. (Dit is het gedeelte waar de eigenaars meestal vergeten de hond te steunen). Natuurlijk wordt er geen contact met de hond gemaakt - de lokker loopt weg. Nu moet de eigenaar van de hond weggaan en zich verbergen en alles wordt herhaald, maar de hond moet het deze keer alleen klaren. Na deze tweede aanval wordt de reactie op het schieten is getest (van een 6 mm pistool).

Het meest gewaardeerde is het zelfvertrouwde, evenwichtig gedrag van de hond, die niet aanvalt bij neutraal of vriendelijk gedrag van de lokker (hij kan zelfs vriendelijk doen tegen hem), maar die wel reageert met actieve verdediging op een fictieve aanval. Na de aanval moet de hond opnieuw kalmeren (hoewel hij wel alert kan blijven). Er zijn in feite heel veel opties en varianten in het gedrag dat de hond werkelijk zal vertonen en het is onmogelijk om elk gedrag te verwoorden. Het is niet zo dat een hond die niet met een actieve verdediging reageert en voorheen tijdens het opmeten erg rustig en vol zelfvertrouwen was, dan een slechte beoordeling krijgt. Fouten die leiden tot eliminatie zijn ofwel onnodige agressiviteit, zelfs tegen mensen die zich neutraal gedragen (rekening houdend met het algemene gedrag van de hond) of sterke verlegenheid en onvermogen om contact te maken. Honden die een training volgen op een daarvoor bestemd terrein en die een opleiding volgen in de verdedigingssport hebben hier een voordeel. De omgeving van de club en de afleidingen alom geven je de kans om rechtstreeks te trainen in functie van de karaktertest. Alleen een ervaren trainer, die honden goed begrijpt en weet wat hij doet, mag als lokker meewerken. De lokker mag nooit uw hond wegjagen! Daarom is het een training, zodat we het dier kunnen helpen hoofd te bieden aan die situaties, het is niet de bedoeling dat de hond onder stress komt te staan of dat zijn zelfvertrouwen wordt ondermijnd. Maar de hondeneigenaars, die niet tot de clubs om te trainen, hoeven niet te wanhopen. Zoals al vermeld, het is belangrijker dat een hond zelfvertrouwen en evenwichtig gedrag vertoont dan een hond met alleen maar defensieve reacties op alle momenten. Hier speelt de kwaliteit van de socialisatie van de hond een belangrijke rol.

De hond die niet bang is op straat en zonder problemen contacten legt afhankelijk van de situatie zal waarschijnlijk geen problemen hebben op de karaktertest, zelfs zonder speciale opleiding.

Iets dat de eigenaar vaak onderschat, is de reactie op de aanval van de lokker, die het oordeel over het gedrag van de hond kan verergeren. En het is niet de verlegen hond, maar de hond die gebroken is door zijn eigenaar (of iemand anders). DUS, NOOIT DE HOND STRAFFEN DOOR HEM TE SLAAN MET DE HAND OF MET IETS ANDERS (leiband, stok enz.)! De hond begrijpt niet waarom hij wordt geslagen, er zijn veel meer effectievere manieren om uw afkeuring te laten merken, en het ergst van alles is, dat u zeer ongewenste reacties krijgt van de hond, die later moeilijk en zelfs onmogelijk kunnen opgelost worden. Wees uiterst voorzichtig in uw manier van opvoeden van uw hond en voorkom hem te straffen zoals hierboven beschreven. Soms is het niet uw fout, houd steeds in de gaten, dat niemand uw hond kan slaan over uw schutting of als uw hond op u wacht aan de ingang van een winkel.

De laatste moeilijk in de karaktertest is het pistoolschot. Evenwichtige hond die geen negatieve ervaringen hebben met pyrotechnische effecten (zoals vuurwerk) hebben ook geen enkel probleem met pistoolschot van 6 mm. Zoals altijd, is preventie van groot belang.

Probeer en slechte reactie op het pistoolschot te vermijden door de tijdens de eindejaarsfeesten goed uit te kijken. (door uw hond bijvoorbeeld niet alleen te laten in zijn kennel, wie weet welke idioot hem doet schrikken met iets zoals vuurwerk); ik raad ook aan voorzichtig te zijn tijdens stormweer (een blikseminslag in de nabijheid, met daarbij een slag van een afgebroken tak op het dak van de kennel maakt ook de mentaal sterkere honden angstig). Bovendien, als je zelf bang bent voor stormweer, blijf uit de buurt van uw hond zo voorkomt u dat uw angst op de hond overgaat.

Als het gebeurt dat uw hond negatief reageert op het pistoolschot (hij is er bang van), dan moet je beginnen met hem eraan te doen wennen met korte maar luide geluiden van op een grote afstand en geleidelijk aan dichterbij brengen en uiteindelijk ook intensiever. Het is niet slecht, dat dergelijke geluiden voorafgaan aan iets waarvan je hond houdt (bijvoorbeeld zijn eten). De hond kan dan deze geluiden zien als indicatie van iets aangenaams dat volgt en zal er uiteindelijk niet langer bang voor zijn. Zoals altijd, als er een probleem is, is het noodzakelijk om voorzichtig, langzaam en geduldig te werk te gaan.

Wij legden de werking van de bonitatie en het trainen daarvoor uit, nu is het aan u om met volle moed deel te nemen met uw honden. En houd er a.u.b. rekening mee dat NIEMAND PERFECT IS.

Geschreven door Helena Hubackova, kennel Sotis, Tsjechische Republiek. Auteur en copyright van foto’s: Helena Hubackova.

Vertaald door Liesbeth Roelants.